جراحی تعویض مفصل زانو

تعویض مفصل زانو چیست؟

زانو علی رغم ظاهر ساده اش مکانیک پیچیده ای دارد و بطور کل حساسترین و پر استهلاکترین مفصل بدن میباشد . از این جهت پر استهلاک اطلاک میشود که بیشترین امار مراجعه بیماران به مطب یا درمانگاه دکتر سید سعید مهاجرزاده متخصص ارتوپدی در مشهد طبق گفته ایشان بیماران مبتلا به اسیب های زانو هستند. 

تعویض مفصل زانو نوعی جراحی است که به وسیله آن مفصل زانوی بیماری که صدمه دیده و یا دچار تخریب ناشی از ساییدگی غضروف مفصل شده به طور کامل جایگزین می شود. از متداول ترین دلایلی که باعث می شود بیماران برای این عمل اقدام کنند شدت درد زانو ناشی از آسیب، تصادف، بیماری های مزمن و یا ساییدگی مفصل زانو است که این درد شدید هم به عوامل بسیاری مثل محل درد زانو بستگی دارد و معمولا ساییدگی زانو با کهولت سن ارتباط مستقیم دارد.

در واقع زانو بزرگترین مفصل بدن است که هم حرکت لولایی به شکل خم و راست شدن دارد و هم می تواند تا حدودی بصورت محدود  حرکات چرخشی انجام دهد.مفصل زانو علی رغم ظاهر ساده اش از مکانیک پیچیده وکاملی برخوردار هست اما بیشتر از هر مفصل دیگری از بدن بخاطر ساختار حساس و پر استهلاکش مستعد اسیب است. مفصل زانو به دلیل تحمل نیروی زیادی که به آن وارد میشود  بیشتر از مفاصل دیگر در معرض آسیب قرار دارد. نیرویی که هنگام راه رفتن به زانو وارد میشود 1.5 برابر وزن بدن است. این مقدار هنگام بالا رفتن از پله ها به 3-4 برابر و هنگام نشستن به 8 برابر وزن بدن افزایش پیدا میکند. 

بعضی بیماری ها نظیر آرتریت زانو یا ساییدگی زانو موجب درد شدیدی در زانو می شود و فرد را ناچار به انجام عمل تعویض مفصل زانو می کند چرا غضروف مفصلی از بین رفته است و مفصل قابل استفاده نیست  ولی پزشکان معمولا قبل از انجام جراحی به بیماران خود توصیه هایی در رابطه با کاهش وزن و تغذیه مناسب و ورزش می کنند تا بتوانند زمان عمل بیمار را حتی المقدور به تاخیر بیندازند. 

همچنین بیمار می تواند داروهای ضدالتهابی و مسکن نیز مصرف کند ولی این داروها نیز پس از مدتی تاثیر خود را از دست داده و فرد دچار یک درد مزمن و مستمر در زانومیشود و برای بازگشت به زندگی عادی خود به ناچار به انجام این جراحی روی می آورد

تعویض مفص زانو

نکات مهم قبل از عمل تعویض مفصل زانو:

  • اگر دارویی مانند آسپرین و یا مواد مخدر و یا هر گونه داروهای مکمل و گیاهی یا داروهایی بدون تجویز پزشک مصرف می‌کنید را به پزشک خود اطلاع دهید.
     
  • دو هفته قبل از عمل در منزل از قبل محل استراحت را مهیا سازید.
     
  • دوهفته قبل از عمل تعویض مفصل زانو، توصیه می شود که مصرف داروهایی مثل آسپرین ، بروفن و ناپروکسن که باعث انعقاد خون می شود را قطع کنید یا داروهایی که رقیق کننده ی خون هستند مثل وارفارین و … .
     
  • مصرف داروهایی مثل انبرل ، متوترکسات که سیستم ایمنی بدن را تضعیف می کنند و باعث میشوند به راحتی مبتلا به عفونت شوید را قطع کنید.
     
  • حتما با پزشک خود  در مورد داروهایی که در روزهای قبل و بعد ازعمل جراحی می توانید به مصرفشان ادامه دهید مشورت بگیرید.

  • اگر به هر گونه بیماری داخلی نظیر دیابت ، بیماری قلبی یا از این قبیل بیماری ها مبتلا هستید جراح از شما می خواهد که با پزشکی که تحت درمان ایشان هستید ملاقات داشته باشید.
     
  • اگر بیشتر از دو یا سه بار در هفته مشروبات الکلی مصرف می کنید پزشک متخصص ارتوپد را در جریان قرار دهید.
     
  • اگر سیگاری هستید با کمک پزشک ترک کنید زیرا سیگار کشیدن سرعت ترمیم زخم را کاهش می دهد و حتی بر نتایج عمل شما تاثیرات منفی میگذارد. 
     
  • قبل ازعمل اگر به بیماری هایی نظیر آنفولانزا ، سرماخوردگی ، تب ، تبخال و… مبتلا شدید به پزشکتان اطلاع دهید چرا که با وجود این بیماری ها بیهوشی و عمل جراحی خطرناک خواهد بود و لازم است جراحی به تعویق انداخته شود تا بهبودی کامل حاصل شود و سپس اقدام به عمل جراحی شوذ.
     
  • در صورت امکان بهتر است قبل از عمل با یک فیزیوتراپیست ملاقات داشته باشید تا یکسری تمرینات و همچنین راه رفتن با عصا و واکر را از او بیاموزید.
     
  • شرایط منزلتان  را طوری مهیا کنید که هر گونه عوارض غیر عادی در منزل را که ممکن است جلوی مسیر رفت و امد شما به سرویس بهداشتی و یا اشپزخانه را سد کند را مرتفع سازید. سعی کنید از قالیچه و یا فرش در این مسیر ها استفاده نکنید چرا که ممکن است باعث گیر کردن عصا یا واکر و یا پای بیمار به لبه ی فرش شده و باعث زمین خوردن بیمار شود .

  • مبلمان را طوری بچینید که بتوانید با عصا، واکر یا عصای زیر بغل (لابلای آن ها) حرکت کنید.حتی می توانید به طور موقت اتاق ها را تغییر دهید (مثلا اتاق نشیمن را اتاق خواب کنید) تا استفاده از پله ها را به حداقل برسانید.

  • اشیایی که غالبا از آن ها استفاده می کنید  (مثل تلفن، کنترل تلویزیون، عینک، پارچ و لیوان، مطالبی که می خوانید و داروها) را جایی قرار دهید که به سهولت به آن ها دسترسی داشته باشید به طوری که برای دسترسی به آن ها مجبور نباشید بلند یا خم شوید.

  • هر گونه فرش تکه ای یا پادری که می تواند منجر به لیز خوردن شما شود را جمع کنید. سیم های برق  یا هرگونه طنابی که ممکن است به پای شما گیر کند و باعث زمین خوردن شما شود را جمع کنید یا به کوشه ای ببرید که دور از مسیر رفت و امد شما شود.

  • یک صندلی خوب بگیرید که سفت بوده کف آن ازحد متوسط بالاتر باشد. این نوع صندلی نسبت به صندلی های کوتاه و نرم ایمن تر و راحت تر است.
  • یک صندلی حمام، یک میله برای گرفتن و توالتی که نشیمنگاه آن بالا می رود در حمام قرار دهید.
     
  • اشیایی که غالبا از آن ها استفاده می کنید را جایی قرار دهید که به آسانی به آن ها دسترسی داشته
     
  • استفاده از عصا ، چوبدستی ، واکر و ویلچر را تمرین کنید.
     
  • روز عمل تعویض مفصل از شما خواسته میشود که شش الی دوازده ساعت قبل از عمل چیزی ناشتا باشید.
     
  • داروهای تجویز شده توسط پزشک رابا پزشکتان هماهنگ کنید و در صورت تجویز ایشان  با مقدار کمی آب بنوشید.

  •  پزشک یا پرستار به شما اطلاع خواهند داد که چه موقع در بیمارستان حضور پیدا کنید تا منتظر اماده شدن برای اتاق عمل شوید. 

نکات بعد از عمل جراحی تعویض مفصل زانو

  • بعد از عمل جراحی تعویض مفصل ، ممکن است نیاز باشد که دو یا سه روز در بیمارستان بمانید. بعد از به هوش آمدن و بازیابی مجدد و بهبودی ،میتوانید طبق هماهنگی با پزشکتان خوردن و نوشیدن را با غذاهای سبک و سوپ مانند اغاز کنید. 

  • روز بعد از عمل جراحی از شما تقاضا میشود که با کمک واکر شروع به حرکت و راه رفتن کنید که حضور همراهتان برای کمک بشما در کنارتان مفید خواهد بود.
     
  • بعد از عمل معمولا ٢ روز شما در بیمارستان بستری خواهید بود و در صورت لزوم مثلا در صورتیکه بیمار مشکلات داخلی داشته باشند ممکن است پزشک صلاح بداند زمان بیشتری را برای بازیابی بهبودی کامل در بیمارستان بسر ببرید.

بهتر است پیش از مرخص شدن از بیمارستان، به چند هدف دست یافته باشید مانند :

  • خودتان از تخت بالا و پایین بروید
  • کنترل مناسبی بر درد داشته باشید
  • قادر به خوردن، آشامیدن و استفاده از دستشویی باشید
  • راه رفتن با استفاده از یک وسیله کمکی (عصا، واکر یا عصای زیر بغل) روی یک سطح صاف و توانایی بالا و پایین رفتن از دو یا سه پله.
  • توانایی انجام تمرینات ورزشی تجویز شده برای خانه
  • درک هرگونه اقدامات احتیاطی که در رابطه با مفصل زانو به شما ارائه شده است؛ برای جلوگیری از آسیب دیدگی و تضمین بهبودی مناسب.
  • اگر هنوز به اهداف فوق دست نیافته اید ممکن است رفتن مستقیم به خانه بعد از مرخصی برای شما مناسب نباشد. در چنین صورتی ممکن است شما را به طور موقت به یک مرکز توانبخشی یا مرکز تخصصی پرستاری انتقال دهند. 
  • هنگامی که مرخص می شوید تیم پزشکی درمانی شما شامل پزشکتان و کارکنان بیمارستان عوارض احتمالی را مطرح و علامت های هشداردهنده عفونت یا لخته شدن خون را همراه با شما مرور خواهند کرد.

 

برخی افراد ممکن است با  عفونت ، شل شدگی یا جا به جایی پروتز  بعد از عمل مشکل پیدا کنند.

  • ممکن است بعد از تعویض مفصل زانو انتظار داشته باشید شیوه زندگیتان خیلی شبیه به چیزی باشد که قبل از عمل بود، با این تفاوت که در آن درد وجود نداشته باشد. از بسیاری جهات حق با شماست ولی بازگشت به فعالیت های روزمره زمان می برد. مشارکت فعالانه در فرایند بهبودی می تواند به شما کمک کند زودتر به مرحله بازگشت به فعالیت های روزمره برسید و می تواند بدست آمدن نتیجه موفقیت آمیزتررا تضمین کند.

  • هر چند بعد از عمل قادر خواهید بود بسیاری از فعالیت ها را از سربگیرید ولی ممکن است مجبور باشید شیوه انجام آن ها را تغییر دهید.
عوارض جراحی تعویض مفصل زانو

عوارض عمل جراحی تعویض مفصل زانو:

١- عفونت

ممکن است عفونت سطحی باشد و در زخم ایجاد شود یا عمقی باشد و در اطراف پروتز بوجود آید. همچنین ممکن است عفونت در حالی که فرد در بیمارستان است چند روز پس از عمل یا بعد از اینکه به خانه می رود اتفاق بیفتند یا حتی سال ها بعد بوجود آید. 

عفونت های خفیف و سطحی زخم عموما با آنتی بیوتیک ها درمان می شوند ولی ممکن است عفونت های عمده یا عمقی به جراحی دیگر و برداشتن پروتز نیاز داشته باشند. هر نوع عفونتی در بدن می تواند به مفصل تعویض شده گسترش یابد.

علائم هشدار دهنده عفونت عبارتند از:
  • تب مداوم (بالای ٣٨.۵ درجه سانتیگراد)
  • ایجاد قرمزی، حساسیت به لمس یا تورم اطراف زخم(
  • بیرون آمدن چرک و ترشحات از زخم
  • افزایش درد هم در هنگام فعالیت و هم استراحت

۲) تورم پاها و ایجاد لخته خون

ممکن است لخته های خون در رگ های پا یا در لگن تشکیل شوند.

لخته شدن خون در رگ های پا یا لگن از شایع ترین عوارض جراحی تعویض مفصل لگن است. این لخته ها در صورت جدا شدن و رفتن به عروق  ریه ها می توانند زندگی فرد را تهدید کنند که تحت عنوان آمبولی ریوی شناخته می شود . جراح ارتوپد یک برنامه پیشگیری را تعیین می کند که ممکن است شامل داروهای رقیق کننده خون،پوشش تورم پامشابه جوراب های واریس ، تمرینات پمپ مچ پا و موبیلیزاسیون  و راه رفتن زودهنگام پس از عمل باشد.

علائم هشداردهنده لخته شدن خون عبارتند از:
  1. درد در ناحیه پا و ماهیچه ساق پا که ارتباطی با جای برش ندارد
  2. حساس شدن به لمس و قرمزی بالا یا پایین زانو
  3. تورم شدید ران، ساق پا، مچ پا یا کف پا
  • کوتاه شدن نفس ها
  • شروع ناگهانی درد در قفسه سینه
  • متمرکز شدن درد قفسه سینه در یک نقطه با سرفه کردن

 

در صورت داشتن هر یک از علائم فوق، فورا به پزشک اطلاع دهید

چه برند یا چه مارکی از مفصل برای تعویض مفصل مناسبتر است؟ بهترین مارک تعویض مفصل زانو چیست؟

  • بطور کل پروتز زانو و لگن امروز توسط شرکت های بسیار متنوع و متفاوتی در کشور های مختلف دنیا تولید میشود که در ایران هم حتی این نوع پروتز ها اخیرا تولید شده اند. پروتز های امریکایی که بیشترین طرفدار را دارند  و یا محصولات اروپایی، ترکیه ای و کره ای هر کدام مزایا و معایبی دارند که باید طبق مشورت با پزشک و با توجه به بودجه ی بیمار تصمیم گیری شوند. خوشبختانه اکثر این پروتز ها امروزه در ایران در دسترس هستند و ان شالله در اینده ی نزدیک و رشد بیشتر و تعامل بیشتر ایران با کشورهای دنیا این پروتز ها با قیمت مناسبتر وتنوع بیشتر در دسترس خواهند بود.

هزینه ی تعویض مفصل زانو چقدر است؟

درمورد هزینه عمل تعویض کامل مفصل زانو باید با شرکت بیمه گر خاص خود گفتگو کنید. هر نوع پروتز با توجه به مارک ان و کشور تولید کننده ی ان و حتی طرح پروتز از نظر کارایی قیمت متفاوتی دارد.. درمورد این هزینه های احتمالی باید از شرکت بیمه گر خود و یا پزشک متخصص ارتوپد خود که تحت درمانشان هستید  سوال کنید.

جراحی تعویض مفصل لگن از نظر پزشکی ضروری دانسته می شود و خبر خوش اینکه امروزه در ایران زیبای ما این پروتز ها با ارز دولتی سالهاست که وارد می شوند  به طور معمول هم تحت پوشش بیمه های خصوصی و دولتی قرار می گیرد.بطوریکه قیمت تمام شده ی پروتز طی حدودا ١٠ سال اخیر که نرخ ارز بسیار متغیر بوده است توسط دولت ارز دولتی به ان اختصاص داده شده و خیلی قیمت ان متغیر نبوده است. البته باز هم همین هزینه های فعلی آن هم نسبتا سنگین هست .

هزینه های نقدی می توانند تحت تاثیر شیوه های پرداخت مشترک یا کاستنی (درصدی از خسارت که بعهده بیمه گذار است) قرار بگیرند، بنابراین باید برای اطلاعات کامل از شرکت بیمه گر خود و یا پزشک متخصص ارتوپد خود سوال کنید

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 1 میانگین: 5]